و ما هجوتك فالهجو فيكم مدح * كفى فعالك فى ذا الزمان آن يهجوك بزرگان و اعيان و عمال و متصرفان به علت توفيرات سال‌هاى گذشته در معرض انواع بلاها قرار گرفتند . چه گروهى نزد ايلخان رفتند و خط دادند كه ملك اسلام جمال الدين از مقاطعه معاملهء سال 697 و 698 دويست و هشتاد و سه تومان ( - دو هزار هزار و هشتصد و سى هزار دينار ) زر پرداخته است و ما تعهد مىكنيم كه جز مال مقاطعه در دلا و اينجو بيست و دو تومان ( - دويست و بيست هزار دينار ) زر ديگر به اسم توفير به خزانه رسانيم و در سال 682 خراجى كه ملك شمس الدين متصرف شيراز بوده به علت وقوع مرگ ارغون و تأخير در جلوس كيخاتو خان مال مقرر به خزانه نرسانده و حساب خود را نيز رفع نكرده است و باز در سال 696 خراجى در آغاز جلوس غازان خان كه سيد قطب الدين حكومت داشته هفده تومان ( - صد و هفتاد هزار دينار ) از آنچه تعهد كرده نپرداخته است و ايشان خود همهء آن مال را تحصيل كرده و به خزانه رسانند . از جانب ايلخان فرمان صادر شد و اين گروه به شيراز آمدند و در عقب به حكم التون بيلكا ، سعد الدين حبش [ 364 ] كه مردى شيطان‌صفت بود براى تمشيت اين مهمات و تحصيل وجوهات مقاطعهء بلوكات و توفيرات نو و كهن برسيد هركس را كه در اين معاملات مذكور بر جريدهء دفاتر ديوانى نام او را يافتند هرچند شغل حقيرى مىداشته ، به انواع عذابها معذب كردند و مال و عرض او برباد دادند . در اين ميان به حكم فرمان ، ملك جلال الدين كردستانى براى كتابت قانون دار الملك و اعمال و تعيين خراج و بازگرفتن مواضع ديوانى در تصرف هركس كه باشد برسيد و به تحقيق و تفحص در مساحت مواضع دلا و اينجو و اموال اوقاف و آب و زمين و كيفيت تصرف و انتقالات چند ساله و تفحص كميت محصول و تحقيق در وضع وثيقه‌ها و قباله‌ها پرداخت و گروهى كورباطن را بر سر مردم مىفرستاد و اموال مسلمانان را براى تحصيل مطامع خود ملوث و آلوده مىكرد و از برداشت محصول ممانعت به عمل مىآورد . بر اين نسق در مدت دو سال از ارباب و رعاياء شهر و ولايات خارج از حكم فرمان غازان زياده از صد تومان ( - هزار هزار دينار ) زر ، مال وصول كردند . و آنقدر بىحيائى از حد گذراندند كه فرياد مردم برخاست و از جانب ايلخان از آنان بازخواست گرديد [ 365 ] و من آن روزگار نامه‌اى در شكايت از آنچه اتفاق افتاده بود به يكى از مخدومان خود فرستادم ( در اين نامه آمده است ) : [ 366 ]